De Vikingen waren zeer vaardige houtbewerkers. Hout was voor hen net zo belangrijk als ijzer of wol: ze bouwden er schepen, huizen, gereedschap en wapens van. Zo bewerkten zij hun hout in de 8e en 9e eeuw:
🌲 Het hout dat ze gebruikten
Vikingen kozen hun hout zorgvuldig:
-
Eik – sterk, ideaal voor schepen
-
Den en spar – lichter, voor huizen en masten
-
Es – buigzaam, voor speren en gereedschap
-
Berk – voor kommen en lepels
Ze kapten bomen vooral in de winter, wanneer het hout droger was en minder snel rotte.
🪓 Gereedschap van de Vikingen
Ze gebruikten verrassend geavanceerd gereedschap:
-
Bijlen – het belangrijkste werktuig, voor kappen en vormen
-
Bijl met lange snede (dissel) – om hout glad te maken
-
Handzagen – om planken te zagen
-
Messen – voor fijn werk en snijwerk
-
Boren (handgedraaid) – om gaten te maken
-
Beitels – voor verbindingen
Veel van deze gereedschappen lijken sterk op modern handgereedschap.
⚓ Houtbewerking voor schepen
Viking-schepen werden niet gezaagd, maar vaak:
-
Gespleten langs de nerf met wiggen
-
Hierdoor bleef het hout sterker en flexibeler
Ze bouwden hun schepen in klinkbouw:
-
Overlappende planken
-
Vastgezet met ijzeren klinknagels
-
Kieren werden dichtgemaakt met mos en teer
Dit maakte schepen licht, sterk en snel.
🏠 Huizen en gebouwen
Voor huizen gebruikten ze:
-
Houten palen in de grond
-
Wanden van planken of vlechtwerk met leem
-
Daken van graszoden of hout
De verbindingen werden vaak zonder spijkers gemaakt:
-
Pen-en-gatverbindingen
-
Touw of houten pennen
🎨 Versiering en afwerking
Vikingen hielden van decoratie:
-
Houtsnijwerk met diermotieven (draken, slangen)
-
Patronen in stijlen zoals Borre, Jelling en Urnes
-
Hout werd soms ingewreven met olie, vet of teer ter bescherming
🧠 Kennis & vakmanschap
De kennis werd mondeling doorgegeven:
-
Van vader op zoon
-
Van meester op leerling
Goede houtbewerkers waren hoog gewaardeerd in de samenleving.
